صفحه نخست > دانستنی های آرایش و زیبائی > دانستنی ها

انواع عایق کاری ساختمان و دیوار

مقصود از عايق كاري ، جلوگيري از نفوذ عامل يا عواملي از خارج به داخل و يا داخل به خارج است .به طور معمول از عایق کاری برای جلوگیری از نفوذ رطوبت استفاده می شود .چنانچه مقصود از عايق كاري جلوگيري از نفوذ عوامل ديگري ، نظير صوت يا حرارت ، باشد جمله عايق كاري با پسوند مربوط بكار برده مي شود ، مثلا عايق كاري حرارتي و يا عايق كاري صوتي .

معرفی انواع عایق های انرژی 

عایق رطوبتی : عایق و جاذب رطوبت است و از انتقال رطوبت جلوگیری به عمل می آورد .

عایق حرارتی :  عایقی که از عبور و انتقال انرژی حرارتی ممناعت به عمل آورد .

عایق صوتی : باعث جذف یا حذف صدا می گردد .

در برخی موارد یک ماده میتواند هر سه ویژگی عایق صدا بودن ، عایق رطوبت و عایق حرارت بودن را همزمان دارا باشد مانند پشم سنگ، فوم pvc و غیرهگاهی نیز یک عایق تنها یک عملکرد خاص دارد مانند عایق حرارتی  مثل پشم شیشه یا عایق صوتی مثل بتن لیکا یا عایق رطوبتی مثل ایزوگام .

 

عایق کاری ساختمان

اهمیت عایق بندی در ساختمان

صرفه جویی در مصرف انرژی یکی از مهمترین مباحث بهره وری در ساختمان است و عایق کاری ساختمان نقش بسزایی در رسیدن به این هدف دارد.

به جز تلفات انرژی، در عایق کاری اهداف دیگری نیز دنبال می شوند. از جمله کاهش آلودگی های صوتی که به ویژه در شهرهای شلوغ و در نزدیکی بزرگراه ها نقش مهمی در آسایش ساکنان ایفا می کند. به طور کلی عایق هشت نقش کلیدی در ساختمان را ایفا می کند :

کاهش تلفات انرژی و گرم نگه داشتن فضای درون خانه

کاهش آلودگی صوتی و ایجاد محیط آرام و کم صدا

حفاظت از ساختمان در برابر آتش سوزی

افزایش دوام سازه با حفاظت از آن در برابر انواع خوردگی ها و رطوبت

سازگاری با محیط زیست و همسو بودن با توسعه زیست مدار

ساخت پذیری مواد عایق و کمتر بودن ضایعات آنها و باقی نماندن درز و شکاف پس از نصب در ساختمان (این ویژگی بیشتر در ساختمان های چوبی مطرح است)

ایجاد آسایش برای ساکنان با ایجاد هوایی مطبوع در فصل گرم و سرد از طریق جلوگیری از تبادل گرما بین محیط درون و بیرون

حفظ تندرستی ساکنان با متعادل کردن رطوبت از طریق جذب آن و جلوگیری از رشد انواع حشرات و مخمر ها در فضای خانه

اهمیت عایق بندی در ساختمان

نقش عایق در کاهش تلفات انرژی و هدررفت گرما

عایق کاری نقش بسيار مهمي در گرم نگه داشتن ساختمان در فصل زمستان و خنك نگه داشتن آن در فصل تابستان دارد. به كمك عایق کاری می توان يك خانه را در زمستان 5 درجه گرمتر و در تابستان 10 درجه خنكتر نگه داشت. به اين ترتيب علاوه بر كم شدن مصرف انرژی، از آلودگي محيط زيست نيز كاسته ميشود و منابع انرژی براي استفاده آيندگان حفظ مي گردد. 

عایق کاری ساختمان

عایقکاری جداره های خارجی ساختمان، می تواند ۳۵ تا ۵۵ درصد از اتلاف حرارت ناشی از سقف،کف و دیوارهای مجاور فضای آزاد را کاهش دهد. انتخاب روش مناسب عایقکاری ساختمان نیازمند توجیه فنی اقتصادی می باشد و به عوامل مختلفی نظیر وضعیت جدار، هزینه عایقکاری،نمای خارجی ساختمان و … بستگی دارد. همچنین روش های عایقکاری ساختمان های احداث شده با ساختمانهای درحال ساخت متفاوت می باشد.

عامل مهم در انتخاب عایقها، ميزان مقاومت حرارتي آنها است. هر قدر اين مقاومت بالاتر باشد، عایق حرارت را كمتر از خود عبور مي دهد و صرفه جويي ای كه به همراه دارد افزايش مي يابد، پس به جاي ضخامت عایق ها، بايد مقاومت حرارتي آنها با هم مقايسه شود. عایق های گوناگون با مقاومت های حرارتی برابر، از نظر ميزان صرفه جويی در انرژی همانند هستند و تنها اختلاف آنها در قيمت و محل كاربرد است.

عایق های حرارتی دو گروه اصلی دارند كه روش كار آنها كاملا متفاوت است:

عایق هايی كه در ساختار آنها حباب های هوا وجود دارد و باعث كاهش هدايت حرارت ميشوند.

عایق هايی كه حرارت را باز مي تابانند. پشت اين عایق ها بايد حدود 20 ميليمتر فاصله هوايي تعبيه شود.

سقف و كف ساختمانهای موجود را مي توان به راحتي عایق كاری كرد. در صورت وجود جای کافی، ديوارهای خارجی را نيز مي توان عایق نمود. بر اساس مقررات ملی ساختمان، تمامي ساختمانهايی كه ساخته می شوند بايد برای کاهش تلفات انرژی سطح مشخصی از عایق بندی گرمایی را راعایت کنند تا پایان کار آنها صادر شود. ميزان عایق مورد نياز نيز در مبحث 19 مقررات ملی ساختمان تعيين شده است.

انواع عایقهای متداول در ساختمان و كاربرد آنها

پشم شیشه

 اين ماده از ذوب شيشه و تبديل آن به الياف ريز توليد مي شود. اين الياف به صورت حلقه (رول) يا پانل در آمده و برای مصرف به بازار عرضه می شوند. پشم شيشه در برابر آتش مقاوم است. اين عایق انواع و كاربردهای گوناگوني دارد و نصب آن مطابق با دستورالعمل سازنده انجام مي شود. پشم شيشه به راحتی قابل برش و نصب است.

پشم سنگ

پشم سنگ جزو خانواده عایق های گرما ازنوع معدنی، متشكل از الياف بسيار ظريف است. ماده اصلي اوليه برای توليد اين الياف سنگ آتشفشاني بازالت از خانواده سنگ های آذرين و دولوميت می باشد كه در كشور ما به وفور يافت مي شود. محصول حاصل كاملاً استريل مي باشد و در برابر خطراتی مانند انگل، قارچ، باكتر، و حشرات موذی مصونيت دارد. از آنجایی که پشم سنگ یک عایق سلول- باز به شمار می رود پس از نصب نیازمند یک پوشش بخار بند می باشد. طول عمر پشم سنگ به اندازه عمر ساختمان می باشد. هزینه نگهداری آن حداقل است مگر آنکه دچار آسیب شده باشد. یکی از کاربردهای مهم پشم سنگ استفاده به عنوان ضد آتش می باشد. در حقیقت از این پوشش می توان برای محافظت از سازه های فلزی، چاهک های آسانسور، تاسیسات الکتریکی، راهروهای فرار و غیره در برابر آتش سوزی بهره گرفت.

پلي استايرن حجيم شده

بافت این نوع عایق به شكل نيمه صلب و از دانه های ريز پلی استايرن تشكيل شده است. رطوبت به سادگی در آن نفوذ می كند. اين عایق به سادگي آتش می گیرد بنابراين حتما بايد از دو طرف با مواد مقاوم به آتش پوشانده شود. در بعضی كشورها اين صفحات با پوشش زينتی شبيه كاغذ ديواری يا گچكاری نيز عرضه ميشوند.

پلي استايرن حجيم شده با پوشش فلزی

همان پلی استايرن حجيم شده است كه از دو طرف با ورقه های آلومينيومی پوشانده شده است. خواص اين عایق مانند پلی استايرن حجيم شده است با اين تفاوت كه مقاومت حرارتی آن به دليل وجود صفحات بازتاباننده آلومينيومی افزايش يافته و در برابر رطوبت مقاوتر شده است.

عایق های ورقه ای موجدار

اين ورقه ها به شكل موجدار توليد مي شوند و مي توان آنها را كشيد و به اندازه مناسب در آورد.

عایق های ورقه ای چند لايه

براي توليد اين ورقه ها، چند لايه ورقه آلومينيومی پوشش دار را بر روی هم قرار مي دهند و آنها را طوری به هم مي چسبانند كه بين شان حفره هايی از هوا ايجاد شود. وجود سوراخ در اين ورقه ها كارآيی آنها را به شدت پايين مي آورد. براي عایق كردن ساختمان در فصل زمستان معمولا دو يا سه لايه از اين ورقه ها مورد نياز است. نفوذ گرد و خاك به اين عایق مي تواند مقاومت حرارتی آن را كاهش دهد.

پلی استايرن حجيم شده به همراه بتن

در اين روش بلوك های تو خالی از جنس پلی استايرن حجيم شده با بتن پر مي شوند يا از بيرون روی آنها بتن پاشيده مي شود.

پانل های پيش ساخته

اين مصالح از مواد گوناگوني ساخته شده و به شكل موزاييك يا كاشي به بازار عرضه ميشوندخصوصيات آنها بسته به نوع محصول بسيار متنوع است.

عایق فوم PVC

اين فوم ها مي توانند به صورت نرم، سلول باز، بخشي سلول باز، نيمه سخت و سخت سلول بسته باشند. از نظر قیمتی عایق حرارتي فوم PVC سخت دو برابر گران تر از فوم هاي پلی استايرن و پلي يورتان است. در مقايسه با ديگر پلاستيک های سلول دار به كار رفته در عایق حرارتی، فوم PVC مقاومت انبساطی بالايي داشته و بسيارسخت است. فومPVC  سخت عایق حرارتی و صوتی بسيار خوبي بوده و نفوذ بخار و رطوبت به آن بسيار كم است. از آنجا كه مقاومت برشی فوم PVC بالاست سطح آن برای ریختن سيمان و گچ بسيار مناسب است. مزيت عمده فوم هایPVC  عملكرد بهتر آنها در برابر آتش نسبت به ساير فوم های پليمری است. از اين رو نوع پانل ها در كاربردهاي دريايي و ساختماني در اروپا پذيرفته شده است. 

عایق فوم پی وی سی

عایق اسفنج اوره فرم آلدئيد

ماده عایق رزین اوره فرمالدئید، یک عامل فوم ساز است که با استفاده از هوای فشرده شده ساخته می شود. وقتی که مخلوط وارد حفره های ساختمان پمپ می شود اوره و فرمالدوید ترکیب شده و به صورت یک فوم پلاستیکی عایق در می آید. تحقیقات اخیر در مورد این فوم ثابت کرده که این فوم سرطان زا بوده و استفاده از آن خطرات بالایی به دنبال دارد. به همین دلایل امروزه از مواد مدرن تری مانند پلی یورتان (polyurethane) و رزین ملامین فرمالدئید(melamine formaldehyde resin) به عنوان جایگزین برای فوم اوره فرمالدئید استفاده می شود.

عایق سلولزی

عایق اليافي كه از كاغذ، مواد خام تخته كاغی يا چوب با چسباننده ها، و ساير افزودني ها يا بدون آنها ساخته ميشود. اخيرا، استفاده از عایق هاي سلولزی در ايالات متحده افزايش پيدا كرده است. يكي از دلايل اين افزايش اين است كه نتايج پژوهش ها نشان داده است كه سلولز بهتر از عایق پشم شيشه ساختمان ها را در برابر خسارت ناشي از آتش سوزی محافظت می كند. زيرا چگالي اين عایق ها بيش از پشم شيشه است در نتيجه اكسيژن لازم برای سوخت اجزای ساختمانی تامين نمي شود. دليل ديگر افزايش مصرف عایق سلولزی گنجايش بالای بازيافت آن نسبت به هر ماده عایق ديگری است.

عایق سلولزی

پشم سنگ

پشم سنگ جزو خانواده عایق های گرما ازنوع معدنی، متشكل از الياف بسيار ظريف است. ماده اصلي اوليه برای توليد اين الياف سنگ آتشفشاني بازالت از خانواده سنگ های آذرين و دولوميت می باشد كه در كشور ما به وفور يافت مي شود. محصول حاصل كاملاً استريل مي باشد و در برابر خطراتی مانند انگل، قارچ، باكتر، و حشرات موذی مصونيت دارد. از آنجایی که پشم سنگ یک عایق سلول- باز به شمار می رود پس از نصب نیازمند یک پوشش بخار بند می باشد. طول عمر پشم سنگ به اندازه عمر ساختمان می باشد. هزینه نگهداری آن حداقل است مگر آنکه دچار آسیب شده باشد. یکی از کاربردهای مهم پشم سنگ استفاده به عنوان ضد آتش می باشد. در حقیقت از این پوشش می توان برای محافظت از سازه های فلزی، چاهک های آسانسور، تاسیسات الکتریکی، راهروهای فرار و غیره در برابر آتش سوزی بهره گرفت.

پشم سنگ

نانوعایق چیست؟
مصالح عایق نانو به دنبال پیشرفت در فن آوری نانو تولید شده اند. از جمله مهمترین این نوع عایق ها می توان پوشش عایق حرارتی نانورا نام برد که محافظ و عایق حرارتی مناسبی در مقابل هر سه نوع انتقال گرما شامل تشعشع، جابجایی و همرفتی می باشد.  با این خصوصیت که می توان از آن براحتی در ساختمان های در دست بهره برداری نیز استفاده نمود و هیچگونه تغییر ظاهری در ترکیب ساختمان ایجاد نمی کند .نانو عایق به عنوان جديد ترين محصول عایق حرارتي توليد شده در جهان بوده كه با استفاده از تكنولوژي نانو توليد مي شود وداراي كمترين ميزان انتقال حرارت در ميان تمام عایقهاي موجود بوده و خصوصيت ويژه اين محصول مايع بودن آن است كه امكان استفاده از آن را توسط هر نوع وسيله رنگ آميزي فراهم مي كند. انواع توليدات اين تكنولوژي با خاصيت چسبندگي بالا امكان پوشش تمام سطوح را فراهم نموده و باعث جلوگيري از خوردگي زير عایق كه مهمترين مشكل لوله هاي عایق شده در صنعت نفت و گاز مي باشد را فراهم مي آورد. نانو عایق تنها عایق است  كه به راحتي همانند رنگ بر روي سطوح فلزي و غير فلزي توسط پيستوله، برس و رولهاي نقاشي مي توان استفاده كرد لذا با صرفه هزينه نسبتاً كمي و بدون هيچ گونه تغييري در فضاي ساختمان مي توان از هدر رفتن انرژي جلوگيري نمود. اين عایق انواع مختلفي دارد كه نوع GP آن براي سطوح غير فلزي و نوع PT آن براي سطوح فلزي كار برد فراوان دارد . اين محصول جهت عایقكاري ساختمان هاي مسكوني، تجاري، مخازن، لوله هاي انتقال نفت و گاز و صنعت كشتي سازي به كار مي رود .

نانو عایق ها

 

مبحث 19 مقررات ملی ساختمان

مطابق با ماده 33 قانون نظام مهندسي كشور مسئوليت نظارت عالي بر اجراي ضوابط و مقررات ملي ساختمان در طراحي و اجراي تمامي ساختمان‌ها بر عهده وزارت مسكن و شهرسازی است. وزارت مسكن بر مبنای اين ماده اقدام به انتشار مقررات ملي در بيست مبحث نموده است كه مبحث 19 آن مربوط به صرفه‌جويي در مصرف انرژي در ساختمان مي‌باشد. در حال حاضراجرای مبحث 19 مقررات ملی ساختمان برای تمامی ساختمان‌های دولتی اجباری است و اجرای آن برای تمامی ساختمان‌های بخش خصوصی واقع در تهران و شهرهای تابعه از سال 1384 اجباری گرديده است. برای ساختمانهای واقع در ساير شهرها و استانها مطابق برنامه زمانبندی اعلام شده الزامی مي‌ باشد.

بر اساس مبحث 19 مقررات ملي ساختمان رعايت موارد زير در ساختمان الزامی است: 

عایق كاری ديوارهاي بیرونی ساختمان

 

نصب پنجره‌های دوجداره با قاب‌ های فلزی قطع گرماعایق‌كاری كانال‌های هوا، لوله‌های تاسيسات و سيستم توليد آب‌ گرم

نصب تجهیزات كنترل كننده موضعی همچون شيرهای ترموستاتي بر روی رادياتورها

نصب سيستم‌های كنترل مركزی هوشمند و مجهز به سنسور اندازه‌گيری دمای هواي محيط

مقدار عایق کاری اجباری در ساختمان

طبق قانون، تمام ساخت و ساز هايي كه در كشور انجام می شود بايد مطابق با مقررات ملي ساختمان باشد كه در سال 1370 به تصويب رسيده است. مبحث نوزدهم اين مقررات مربوط به انرژی و صرفه جويی در آن است كه اجرای آن از تيرماه سال 1381 اجباری شده است. بر اساس اين مقررات، مقاومت حرارتی اجزای بیرونی ساختمان نبايد از یک حد معين پايين تر باشد.
 
منظور از اجزای بیرونی ساختمان ، ديوار ها و سقف هايی است كه از يک طرف با محيط داخل ساختمان و از طرف ديگر با هوای آزاد در تماسند. بقيه ديوارها يا سقفها مانند ديوارهايی كه اتاقها را از هم جدا می كنند يا سقف های بين طبقات شامل اين مقررات نمي شوند. براي تعيين حد مجاز مقاومت حرارتی اجزای بیرونی، ساختمان ها را به چهار گروه تقسيم مي كنند. اين دسته بندی بر اساس موقعيت جغرافيایی، نوع كاربری، اندازه شهری كه ساختمان در آن قرار دارد و زيربنای ساختمان انجام مي گيرد. سپس ميزان عایق مورد نياز در هر يك از اين گروه های چهارگانه تعيين مي شود. رعايت اين حداقل ها در ساختمان هايي كه از اين پس در مناطق شهری ساخته مي شوند الزاميست و شهرداري ها كه بر اجراي اين مقررات نظارت دارند، گواهي پايان كار را تنها در صورتي صادر ميكنند كه اين موازين رعايت شده باشد. بنابراين اگر مي خواهيد ساختمان جديدی بسازيد يا پيش خريد كنيد حتما از پيمانكار خود بخواهيد اين مقررات را به طور كامل رعايت كند تا هنگام اخذ پایان کار مشكل روبرو نشويد.

عایق های حرارتی بر پايه مواد معدنی

تقسم بندي عایق هاي حرارتي با اين زير گروه امكان بررسي ويژگيهای مشترک ميان عناصر آن را فراهم ميسازد . بارز ترين نقطه مشترك اين گروه يافت شدن مواد اوليه آنها چه به صورت خالص و يا ناخالص در معادن بوده و فراوري هاي انجام شده بر روي آن مواد ساختار مولكولي آنها را دگرگون ننموده است. در اكثر انواع عایق هاي اين گروه عنصر سليسيم  (si)يكي از مواد اصلي بوده كه ساختار عایق بر پايه آن شكل گرفته است. براي مثال فراوردهاي پشمهاي معدني كه از قديمي ترين و شناخته شده ترين انواع عایق ها است يكي از زير گروهاي آن مي باشد مهم ترين تشابهات در اين گروه عبارتند از :

تحمل حرارتي بالايي دارندحتي بعضي از آنها را ميتوان جزو مواد دير گداز نيز به حساب آورد.

عموما سلول باز بوده و جاذب رطوبت مي باشند (در برابر نفوذ رطوبت ضعيف ميباشند)

عایق های سيليكات

اين نوع عایق ها از مواد معدني و الياف سراميكي همراه با ذرات سيليكا و اكسيد فلزات گروه قليايي مانند كلسيم, منيزيم ويا آلومينيوم كه در دماي بالا به هم دوخته مي شوند ساخته مي شود. اين نوع عایقها به شكل پتوئي و يا به شكل آجري يكپارچه ساخته مي شود. در مقابل شوك هاي حرارتي مقاوم بوده و تحمل دماهاي بسيار بالا را داردو غير قابل اشتعال است. در صورت مجاورت با رطوبت جاذب آن ميباشند كه مي بايست در مقابل آن محافظت شوند.

عایق سیلیکات

عایق الياف آزبست

آزبست اليافي است كه از جدا سازي سيليكاتهاي معدنی طبيعی كه داراي ساختار بلوری به شكل رشته هاي باريک است بدست مي آيد. ضريب هدايت حرارتی آن نسبت به عایق هاي ديگر بسيار بالاتر بوده و از اين جهت عایق خوبي نمی باشد اما دليل عمده مصرف آن به علت خاصيت اشتعال ناپذيری آن بوده است. خاصيت سرطان زا بودن الياف و فيبرهاي آزبست ثابت شده به همين دليل اگر در تاسيسات قديمی عایق آزبست مشاهده نموديد از دست زدن به آن خود داری نمایید زيرا فيبرهای آن در هوا پراكنده می شود و برای برداشتن آن با مسئولين بهداشتی مشاوره نمایید.

عایق الیاف آزبست

 

عایق هایEPDM 

اين ماده مخلوط اتيلن، پروپيلن و داين است. EPDM یکی از مصالح ساختماني مناسب براي مناطق سردسير است و حتي در دماهای زير 30 درجه سانتي گراد خصوصيات عالي از خود نشان مي دهد. محدوده دمايي آن منفی 50 درجه سانتیگراد تا 130 درجه بالای صفر است. مقاومت زيادی در برابر ازن دارد، اكسيد شوندگي، پير شدن ناشی از گرما در آن كم و در برابر مواد شيمايي آلي و غيرآلي مقاوم است. از معدود نقطه ضعف های این ماده مقاومت كم آن در برابر مايعات مشتق شده از نفت است. در بین فوم ها، EPDM یکی از رایج ترین انتخاب ها است.

عایق ای پی دی ام

 

عایق های مركب يا چند لايه

عایق چند لايه تركيبي از 2 يا چند لايه از يك ماده عایق مشخص كه ضخامت لايه هاي منفرد آن ممكن است با هم متفاوت باشند. گاهي استفاده از ساختار مركب و چند لايه در عایق ها بسيار موثرتر از استفاده از يك لايه عایق با همان ضخامت ميباشد. بكار گيري اين روش امكان مناسبي نيز براي جبران انقباض و انبساط طولي لوله ها در نقاط با درجه حرارت و شوك حرارتي بالا را ايجاد مينمايد. بكار گيري عایق هاي مركب و چند لايه روي اتصالات و پل هاي حرارتي باعث كاهش تلفات حرارت ودر نتيجه ايجاد وضعيت بهتر و افزايش راندمان عایقي ميگردد. ونيز يكي از كاربردهای مناسب اين روش در محل هايي است كه نياز به كاهش ضخامت عایق كاری باشددر مرحله بازسازی و تعويض عایقهای موجود نيز اين نوع عایقها جايگزين مناسبي تلقي خواهند شد.

گرما به سه روش از یک محیط به محیط دیگر منتقل می شود: 1- رسانش  2- همرفت 3- تابش

عایق مرکب با چند لایه

گرما به سه روش از یک محیط به محیط دیگر منتقل می شود: 1- رسانش  2- همرفت 3- تابش

 مکانیزم انتقال حرارت از طریق رسانش

این روش انتقال حرارت در جامدات است و گرما مستقیما از یک جسم به جسم دیگر انتقال می یابد. در این روش انتقال حرارت، گرما از یک مولکول به مولکول دیگر منتقل می شود.

یک مثال برای این روش انتقال حرارت گرم شدن یک میله ی آهنی در اثر قرار گرفتن در شعله ی آتش است. مولکول های قسمتی که در تماس مستقیم با آتش هستند گرما را از آتش دریافت می کنند و از طریق انتقال حرارت رسانشی گرما از این مولکول ها به مولکول های مجاور آن انتقال می یابد و سر دیگر میله نیز گرم می شود.

مکانیزم انتقال حرارت از طریق همرفت

در این روش گرما از طریق یک سیال مانند هوا و یا مایع گرم از یک مکان به مکان دیگر منتقل می شود.

زمانی که هوای اطراف یک جسم گرم (مانند بخاری و شوفاژ) گرم می شود، فاصله بین مولکول های هوا افزایش می یابد و دانسیته ی هوا کاهش، کاهش دانسیته باعث سبک تر شدن هوای گرم می شود.

توده ی هوا گرم به بالا می رود و هوای سرد جای آن را می گیرد، به این مکانیزم انتقال حرارت، انتقال حرارت از طریق همرفت می گویند.

 اگر توده ی سیال به وسیله ی یک جسم خارجی مانند فن جابجا شود به آن همرفت اجباری می گویند.

هوای سردی که از زیر زمین، پارکینگ و یا اتاق زیر شیروانی در زمستان وارد خانه می شود و جایگزین هوای گرم می شود، از طریق همین مکانیزم انتقال حرارت صورت می گیرد.

مکانیزم انتقال حرارت از طریق تابش

سومین مکانیزم انتقال حرارت تابش است، در این روش انتقال حرارت نیاز به محیط مادی نیست و گرما از طریق امواج منتقل می شود. نمونه ای از این روش انتقال حرارت گرمای خورشید است که از طریق امواج الکترومغناطیسی و بدون واسطه مادی به زمین منتقل می شود.

این امواج توسط سطح جذب می شوند و باعث گرم شدن آن می شود.

در تابستان تابش نور خورشید به دیوارها و سقف ساختمان ها می تواند باعث گرم شدن آن ها شود و سپس این قسمت ها گرما را از طریق رسانش و همرفت به درون خانه منتقل می کنند.  کلیه مواد دارای قابلیت انتشار بین صفر تا یک هستند. هر چقدر که این میزان کمتر باشد گرمای تابیده شده به سطح نیز کمتر است.

میزان انتقال حرارت از طریق همرفت و رسانش تابعی از سختی سطوح، جنبش هوا و اختلاف دما بین سطوح است.

عایق ها به دلیل دانسیته کمی که دارند برای جلوگیری از انتقال حرارت از طریق همرفت و رسانش طراحی شده اند. عایق ها می توانند مولکول های هوا را درون خودشان حبس کنند و از انتقال حرارت از طریق همرفت جلوگیری کنند .

شانس انتقال حرارت از طریق کاهش حرکت مولکول های هوا کاهش می یابد. عایق های فومی نیز بر همین اساس طراحی شده اند فقط در آن ها به جای وجود هوای محبوس شده، گاز وجود دارد.

انواع روش های عایقکاری دیوارها

عایقکاری جداره های ساختمان متشکل از یک لایه عایق حرارتی و یه لایه نمای نهایی (نظیر گچ و یا سنگ و آجر نما) می باشد. روش های گوناگونی جهت عایقکاری ساختمان وجود دارد که می توان با توجه به شرایط هر ساختمان مناسبترین و اقتصادی ترین روش را انتخاب نمود. با توجه به اینکه از چه نوع مصالح عایقی برای عایقکاری ساختمان استفاده شود، روش های عایقکاری مختلفی قابل تعریف است که در ادامه بدان اشاره شده است.

 عایقکاری با سازه
این روش برای گروه عایقهای معدنی که انعطاف پذیری بالایی دارند استفاده می شوند. با توجه به صلب نبودن این عایق ها، لایه نمای نهایی نمی تواند مستقیما بر روی عایق نصب شود. بنابراین در این روش، دیوارها بوسیله پروفیل های چوبی و یا فلزی قاب بندی می شود و عایق حرارتی در میان فضای قاب بندی قرار می گیرد و در نهایت لایه نما بر روی سازه اجرا می شود. از جمله مهمترین روش های عایقکاری با سازه می توان به روش عایقکاری کناف و روش قاب بندی فلزی و رابیس اشاره نمود.

 عایقکاری بدون سازه
این روش برای گروه عایقهای پلیمری که دارای صلبیت کافی هستند، استفاده می شود. با توجه به عدم انعطاف پذیری این عایق ها، لایه نمای نهایی می تواند مستقیما بر روی عایق نصب شود و نیازی به سازه و قاب بندی دیوار نمی باشد. از جمله مهمترین روش های عایقکاری بدون سازه می توان به روش دو دیوار و عایق مابین، عایق برد، پلی استایرن دانسیته بالا و ملات سیمان اشاره نمود.

عایقکاری با مصالح عایق
در این روش از بلوکهایی با مقاومت حرارتی بالا بعنوان اجزای دیوار باربر استفاده می شود. بنابراین خود دیوار دارای عایقیت کافی می باشد و نیازی به نصب عایق بر روی آن نیست. از مهمترین روش های عایقکاری به این روش می توان به بلوک های بتن سبک گازی، لیکا و پرلیت اشاره نمود.

عایقکاری با متدهای جدید
درحال حاضر تکنولوژی ساخت خانه های سریع و پیش ساخته در دنیا پیشرفت های شگرفی داشته است که ضمن اجرای یک ساختمان در کمترین زمان، عایقکاری مناسبی نیز دارند. از آن جمله می توان به روش های LSF، ICF و ساندویچ پنل  اشاره نمود.

بطورکلی هر کدام از این روش های عایقکاری برای یک شرایط از توجیه بیشتری برخوردار است. بعنوان مثال پر واضح است که در یک ساختمان احداث شده نمی توان از روشهای سوم و چهارم استفاده نمود و می بایست به سراغ روش عایقکاری با سازه یا بدون سازه رفت. از طرف دیگر، توجه به نوع دیوار و نمای ساختمان در انتخاب روش مناسب از اهمیت بسزایی برخوردار است. پارامترهای اقتصادی نظیر هزینه تمام شده عایقکاری نیز بسیار تاثیر گذار است. در ادامه به روش های عایقکاری ساختمان های احداث شده با ساختمان های درحال ساخت اشاره شده است.

عایقکاری دیوارهای ساختمان در هنگام ساخت

بهترین زمان برای عایقکاری ساختمان، در زمان دیوارکشی و در هنگام ساخت می باشد که بسیار راحتتر و با هزینه کمتری نسب به ساختمان های احداث شده انجام می پذیرد. در زمان ساخت یک بنا، از روش های مختلف و متنوعی جهت عایقکاری ساختمان می توان استفاده نمود. می توان عایقکاری را ضمن اجرای نمای ساختمان (آجر نما، سنگ و کامپوزیت آلومنیوم ….) انجام داد.

انواع عایق کاری

عایق هایی که در ساختار آنها حبابهای هوا وجود دارد و باعث کاهش هدایت حرارت می شوند.

عایق هایی که حرارت را باز می تابند، پشت این عایق ها باید حدود ۲۰ میلی متر فاصله هوایی تعبیه شود. فاکتور مهم در انتخاب عایق ها ، میزان مقاومت حرارتی آن هاست.

هر قدرمقاومت بالاتر باشد ، عایق حرارت را کمتر از خود عبور می دهد و صرفه جویی که به همراه دارد افزایش می یابد ، پس به جای ضخامت عایق ها، باید مقاومت حرارتی آن ها با هم مقایسه شوند. عایق های گوناگون با مقاومتهای حرارتی برابر ، از نظر میزان صرفه جویی در انرژی همانند هستند و تنها اختلاف آنها در قیمت و محل کاربرد است .

چه جاهایی باید عایق کاری شوند؟

 سقفها : با عایق کاری سقف مصرف انرژی برای گرمایش و سرمایش ساختمان ۳۵% تا ۴۵% کاهش می یابد .

دیوار های خارجی : مصرف انرژی برای گرمایش و سرمایش ساختمان را حدود ۱۵% کاهش می دهد.

 کف : مصرف انرژی در زمستان را ۵% کاهش می دهد .

لوله های آبگرم : برای عایق کاری لوله های آبگرم می توان از عایق های پتویی یا عایقهایی که به طور ویژه برای لوله ها ساخته شده و به راحتی قابل نصب هستند استفاده کرد . سقف و کف ساختمان های موجود را می توان به راحتی عایق نمود. بر اساس مقررات ملی ساختمان ، تمامی ساختمانهایی که ساخته می شوند باید به اندازه کافی عایق کاری شوند . میزان عایق مورد نیاز در همین مقررات تعیین شده است .

نکات تکمیلی درخصوص عایق کاری ساختمان

 بطورکلی عایقکاری ساختمان را می توان هم از طرف داخل و هم از خارج جدار اجرا نمود. درعایقکاری ساختمان از خارج، دیوارهای ساختمان نیز در حین گرمایش ساختمان گرم می شود. دیوارهای گرم شده ساختمان، اینرسی حرارتی را در ساختمان افزایش می دهد و در زمانهایی که دمای هوای داخل ساختمان کاهش یابد، به محیط داخلی گرما، می بخشد و موجب ثبات دمایی در داخل ساختمان می شود. در این روش که بیشتر مناسب ساختمان های با کاربری دائم و مسکونی می باشد، تغییرات دمای داخل، تاثیر کمتری از تغییرات دمای خارج ساختمان می پذیرد و آسایش حرارتی ساختمان افزایش می یابد.

در روش دوم، عایقکاری از سمت داخل ساختمان انجام می پذیرد و در حین گرمایش ساختمان،جداره های ساختمان گرم نمی شود و اینرسی حرارتی دیوارهای ساختمان بشدت کاهش می یابد. از اینرو شدت تغییرات دمای داخل ساختمان که اصطلاحا با لختی اینرسی ساختمان شناخته می شود، به شدت افزایش می یابد، این نوع عایقکاری بیشتر برای ساختمان های اداری که دمای داخل ساختمان باید بسرعت به دمای مطلوب برسد، مناسب می باشد و بهتر است از ادوات و تجهیزات کنترل دما در داخل ساختمان استفاده شود، تا دمای یکنواخت محیط تامین شود با توجه به مباحث فوق، روش مطلوب برای عایقکاری ساختمان های اداری، از داخل می باشد. با این وجود، یکی از معیارهای اساسی برای انتخاب روش مناسب عایقکاری، وضعیت نمای دیوار از داخل و خارج ساختمان می باشد. از آنجایی که عایقکاری ساختمان همراه با بازسازی نمای ساختمان انجام می پذیرد. عموما عایقکاری در نمایی انجام می شود که وضعیت نما در آن قسمت نامناسب باشد.بعبارت دیگر، اگر مدیریت ساختمان قصد بازسازی نمای خارجی ساختمان را داشته باشد، عایقکاری ضمن بازسازی نما انجام می پذیرد موضوع دیگری که می بایست در انتخاب روش مناسب عایقکاری درنظرگرفت، مباحث اقتصادی پروژه می باشد. بطورکلی در خصوص هزینه عایقکاری دیوارهای ساختمان، هزینه نماکاری از خارج ساختمان نسبت به نماکاری از داخل بالاتر است.

چند راهنمایی کلی برای نصب عایق ها

عایق ها در صورتی خوب کار خود را انجام می دهند که به طور صحیح نصب شده باشند. برای کارایی هرچه بیشتر عایق ها توجه به موارد زیر لازم است: